سياسى است كه توانست پيمان‌هاى متعددى منعقد و اطلاعات پيشرفته‌اى را گردآورى نمايد » . معلوم نيست كه كاوشهاى باستانشناسى چگونه نشان‌دهنده اين است كه چنگيز خان يك استراتژيست طراز اوّل و شخصيت با استعداد سياسى است . امكان دارد كه چنگيز خان چنين باشد اما آنچه دركش دشوار است اين است كه كاوشها چگونه بر چنين مطلبى دلالت دارد ؟ ! در مقاله مزبور دائم از كاوشها صحبت شده و استناد اغلب مطالب بر همين كاوشها است . در قمستى از اين مقاله آمده است : « اطلاعات قبلى ما از چنگيز خان و مغولها اين باور را براى ما ايجاد كرده بود كه آنها قبايلى بوده‌اند كه قسمت اعظم اوقات خود را درون قلعه‌ها سپرى كرده‌اند ، اما كاوشهاى باستانشناسى نشان مىدهد كه آنها از شش هزار سال قبل از ميلاد ، مردمى دوستدار كشاورزى بوده‌اند » . اين نيز مطلبى است كه فهمش براى ما دشوار است . چگونه اين كاوشها نشان‌دهندهء اين موضوع است كه آنها اكثر اوقاتشان را درون قلعه‌ها سپرى نكرده‌اند ؟ ! البته امكان دارد كه قبايل مزبور چنين بوده‌اند اما اين‌كه چه ارتباطى بين كاوشها و اثبات اين ادعا وجود دارد معلوم نيست . همچنين معلوم نيست كه چه ارتباطى بين كاوشها و اين‌كه مغولها مردمى دوستدار كشاورزى بوده‌اند ، وجود دارد . اما در مورد كلام نويسندهء مقاله مزبور كه : « مورخان امروزى چنگيز خان را يكى از استراتژيست‌هاى طراز اوّل محسوب مىكنند » بايستى بگوييم : اين نويسنده مشخص نمىكند كه مراد از مورخان امروزى چه كسانى هستند . آيا مراد ، مورخان آمريكايى هستند ؟ ! همچنين معلوم نيست كه مراد نويسنده از